Mối quan hệ tay ba Mỹ-Việt-Trung biến đổi theo thời gian, tùy thuộc vào chiến lược của từng quốc gia. Khi nóng, lúc lạnh; khi căng, lúc chùng thì Việt Nam vẫn bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Vị trí địa dư của Việt Nam đóng vai trò quan yếu trong mối quan hệ Mỹ-Việt-Trung. Do đó, sự đánh giá sai lệnh hoặc thiên vị đều dẫn Việt Nam đến thảm họa như lịch sử từng diễn ra.

Việt Nam tiếp giáp với Trung Quốc, chịu ảnh hưởng sâu đậm của Hán tộc hơn bất cứ nước nào cùng biên giới với quốc gia khổng lồ phương Bắc này. Trong khi nhà Thanh suy yếu vì bị bát quốc liên quân xâu xé thì Nguyễn Triều đã không học cách canh tân của Nhật Bản để cường thịnh mà lo sùng bái Tống nho. Vô hình trung, Nguyễn triều đã đi vào con đường nô dịch văn hóa Bắc Phương.

Trên bàn cờ thế giới, Việt Nam chỉ có thể đe dọa Ai Lao và Cao Miên mà vẫn bị đối trọng của Thái Lan kìm chế. Việt Nam không đủ khả năng đe dọa đến an ninh vùng Ðông Nam Á.

Việt Nam vừa làm lá chắn cho biên giới Nam Trung Quốc, vừa làm một trong các cửa ngõ để Bắc Kinh thông thương với thế giới, vừa là lưỡi rồng để Trung Quốc liếm các quốc gia Ðông Nam Á.

Các thế lực quốc tế thường tìm cách cắt đứt hoặc làm tê liệt chiếc lưỡi rồng của Trung Quốc.

Pháp Quốc xâm lăng Việt Nam để mở cửa ngõ đi vào Vân Nam (Trung Quốc) và làm trái độn ngăn chặn sự bành trướng của Bắc Kinh về phương Nam. Việt Nam lại chịu thảm họa hơn 80 năm nô lệ thực dân Pháp. Hiệp ước Biên giới Việt-Trung và Hải giới Vịnh Bắc Bộ đã được Triều đình Mãn Thanh và Chính quyền Thuộc địa Pháp tuần tự ký kết vào năm 1885 và 1887 tại Thiên Tân được tôn trọng suốt hơn 100 năm. Hiệp ước Thiên Tân bị Bắc Kinh và Hà Nội xé bỏ vào năm 1999 và 2000 qua Hiệp định Phân định Biên giới Việt-Trung và Hiệp định Phân định Vịnh Bắc Bộ.

Pháp Quốc suy vi nên bị Ðệ tam Quốc tế, Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc khôi phục chiếc lưỡi rồng do Hồ Chí Minh phụ trách. Hoa Kỳ nhảy vào nhằm chặn đứng bước chân về phương Nam của Trung Quốc tại vĩ tuyến 17. Việt Nam biến thành chiến trường đọ sức giữa ý thức hệ cộng sản và tư bản.

Vì nhu cầu chiến lược toàn cầu nên Hoa Kỳ tìm cách chia rẽ Trung Quốc và Liên Xô qua Thông cáo Thượng Hải 1972. Việt Nam ngã hẵn theo Liên Xô nên người Nga kiểm soát lưỡi rồng của Trung Quốc dẫn tới cuộc đụng độ ác liệt tại biên giới Trung-Việt giữa hai quân đội đồng chí láng giềng. Hà Nội tràn quân sang Cao Miên năm 1978 đã bị Hoa Kỳ, Trung Quốc, Hiệp hội Các quốc gia Ðông Nam Á chặn đứng nên bị sa lầy 10 năm rồi phải rút về. Dân tộc Việt Nam lại gánh thêm thảm họa vì làm lính xung kích cho Liên Xô tại Ðông Nam Á.

Dù đã tận sức, nhưng Việt Nam cũng không thể tiến xa hơn địa bàn Ðông Dương trong điều kiện thế giới rộng mở kể từ thế kỷ 20.

Việt Nam chỉ nguy hiểm cho khu vực Ðông Nam Á khi trở thành chiếc lưỡi rồng của Trung Quốc. Dĩ nhiên, quốc tế sẽ hợp lực để làm tê liệt và Việt Nam trở nên bãi chiến trường dù muốn hay không.

Khi mạnh, Trung Quốc sử dụng vũ lực để điều khiển chiếc lưỡi rồng. Lúc yếu dùng chính trị. Nô dịch văn hóa trở thành chiến lược trường kỳ đối với Việt Nam. Phổ biến ý thức hệ Tống nho thời phong kiến làm cho người Việt Nam mất khả năng canh tân. Truyền bá văn hóa cực đoan thời cộng sản thuần túy. Giám sát tiến trình đổi mới thời cộng sản trộn lẫn tư bản hiện nay. Tóm lại, bằng mọi giá, Trung Quốc phải biến Việt Nam thành chiếc lưỡi rồng.

Việt Nam không nằm trong tiêu điểm quan trọng đối với chiến lược toàn cầu của Hoa Kỳ mà thường tùy thuộc vào yếu tố Trung Quốc. Hiện nay, Hoa Thịnh Ðốn chỉ nhằm làm tê liệt chiếc lưỡi rồng thay vì cắt đứt nên không có nhu cầu xây dựng tiền đồn quân sự trên dãi đất hình chữ S. Khác với điều kiện thế kỷ 20, Hoa Kỳ sẽ không đương đầu với các lực lượng Á Châu trên đất liền mà sử dụng ưu thế không trung và đại đương để khoanh vùng đối phương. Như thế, Hoa Kỳ vừa khai thác tiềm lực kinh tế vừa ngấm ngầm giúp Việt Nam tự tìm đường thoát khỏi vai trò lưỡi rồng cho Trung Quốc. Ðồng thời, vẫn dè chừng thế đứng chiến lược của Việt Nam.

Tập đoàn lãnh đạo Cộng sản Việt Nam ôm tham vọng đi dây giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc để mưu lợi theo gương Hồ Chí Minh. Thực sự, Hồ Chí Minh đã bị cài vào thế đu dây giữa Trung Quốc và Liên Xô. Cả hai quốc gia đàn anh đều có nhu cầu sử dụng tâm lý cuồng tín của người Việt Nam cho nhu cầu bành trướng chủ nghĩa cộng sản nên dù ở trong tình trạng tranh giành quyền lãnh đạo thế giới cộng sản vẫn sẵn sàng hỗ trợ tối đa. Sự cân bằng, nếu có, chỉ liên quan đến viện trợ mà không hề liên quan đến vị thế chiến lược. Do đó, xung đột biên giới phía Bắc năm 1979 giữa Việt Nam (được Liên Xô chống lưng) và Trung Quốc đã diễn ra.

Mối tình tay ba Mỹ-Việt-Trung liên quan trực tiếp đến thế cân bằng lực lượng tại khu vực Ðông Nam Á. Bắc Kinh muốn khu trục ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực, ngược lại Hoa Thịnh Ðốn đang lặng lẽ củng cố, duy trì bởi vì thế và lực của Trung Quốc chưa trở thành nghiêm trọng. Cuộc xung đột chưa có khả năng xảy ra trong vòng một vài thập niên tới. Nếu khéo, Việt Nam có thể tránh bị lôi cuốn vào vòng tranh chấp hoặc xung đột giữa hai cường quốc. Bằng không, dân tộc Việt Nam lại rơi vào chiếc vòng lẫn quẩn của thảm họa.

Việt Nam là một nước lớn, nhưng tụt hậu quá xa đối với các quốc gia trong vùng Ðông Nam Á về kỹ thuật, về trình độ công nghiệp, về khả năng tri thức, về tiềm lực quân sự mà chưa có dấu hiệu cải thiện. Các quốc gia Ðông Nam Á đầu tư vào Việt Nam để giải quyết nạn khan hiếm lao động chân tay, tiêu thụ hàng hóa, bán kỹ thuật hạng hai mà vẫn e dè vì Việt Nam thân cận chiến lược với Trung Quốc.

Bất cứ quốc gia nào cũng phải tự vươn lên bằng chính tiềm lực của mình. Việt Nam có thể vùng lên nếu:

(1) dứt khoát từ bỏ ý thức hệ cộng sản (nguyên nhân của tụt hậu, của thảm họa cho dân tộc, của nghi ngờ quốc tế) để thoát khỏi vai trò lưỡi rồng của Trung Quốc.

(2) đoàn kết mọi tầng lớp xã hội trong tinh thần phi-ý-thức-hệ "bởi quốc gia, vì quốc gia và của quốc gia". Trung Quốc không dám tiến hành chiến tranh với Việt Nam phi-ý-thức-hệ vì từng thảm bại trong lịch sử đoàn kết của dân tộc Hồng Lạc; vì xu thế phi-ý-thức-hệ toàn cầu.

(3) Xây dựng thể chế dân chủ thực sự vì lợi ích của mỗi công dân để khơi dậy năng lực tiềm tàng của quốc nội và sự quy xứ của người gốc Việt đang hăm hở phục vụ quê cũ sau bao năm thu thập túi khôn loài người trên khắp thế giới.

Trung Quốc tuy lớn mà không mạnh, những khuyết tật chết người đang lần hồi bộc lộ buộc Bắc Kinh phải loay hoay đối phó. Cơ hội hiếm hoi này có thể giúp Việt Nam thoát khỏi chiếc bóng ma hàng ngàn năm, sao chưa chịu nắm lấy?

Ðông Phong
(Theo Dep Magazine)

Page 1 of 1

Send this article to a friend.