Lần đầu tiên, một phái đoàn học giả Đài Loan, được sự uỷ quyền của chính phủ Đài Bắc, sẽ lên đường đến Hà Nội tìm gặp giới nghiên cứu xã hội học, các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam để tìm hiểu các vấn đề và giải pháp liên quan thực trạng "cô dâu Việt lấy chồng Đài Loan".

Trong Toạ đàm về Cô dâu Việt ở Đài Loan tổ chức ngày thứ ba vừa qua tại Hà Nội, đoàn Đài Loan gồm nhiều học giả nổi tiếng từ Viện nghiên cứu Trung Ương Đài Loan, nhiều trường Đại học và đại diện Văn phòng kinh tế Đài Bắc tại Hà Nội.

Phía Việt Nam có các nhà nghiên cứu từ Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, đại diện Bộ Tư pháp, Ủy ban Dân số Gia đình và Trẻ em. Các học giả Đài Loan đã trình bày về những vấn đề xảy ra cho các cặp vợ chồng Đài-Việt, như nạn bạo hành mà các cô dâu Việt là nạn nhân, tình trạng khập khiễng về tập quán, văn hoá, lối sống, bất đồng ngôn ngữ giữa hai vợ chồng... và các vấn đề xã hội liên quan quyền lợi và nhân phẩm của cô dâu Việt sống trên đất Đài Loan.

Một học giả Đài Loan là Giáo sư Vương Hồng Nhân thuộc Viện nghiên cứu Đông Nam Á, Đại học Tế Nam công bố nghiên cứu của ông, cho rằng có khoảng 20% cô dâu Việt Nam ở Đài Loan không hoà hợp được với chồng hoặc gia đình nhà chồng, dẫn đến kết cục bị ngược đãi và ly hôn.

Theo nghiên cứu mới nhất được tác giả Trần Hồng Vân công bố tại hội thảo Việt Nam học lần thứ 2, phong trào lấy chồng Đài Loan trong phụ nữ các tỉnh phía Nam ngày càng tăng cao. Chỉ từ tháng giêng năm 1995 đến tháng 10 năm nay, đã có 72,411 cô dâu Việt Nam lấy chồng Đài Loan, đây là con số chính thức, còn con số đi lậu thì còn cao hơn nữa.

Tất cả những trường hợp này là những người đàn ông Đài Loan già nua, ốm yếu, bệnh hoạn, trong khi vợ Việt Nam thì trẻ đẹp. Giáo sư Vương nhận định khó khăn lớn nhất của các cô dâu Việt Nam là bất đồng ngôn ngữ, kinh nghiệm sống rất ít, học vấn và đời sống trước kết hôn thấp, lại không nghề nghiệp và chưa hiểu biết pháp luật, phong tục tập quán Đài Loan. Chưa kể nhiều cô không biết cách liên lạc hoặc không hề biết kêu cứu với cơ quan chức năng trong trường hợp bị bạo hành hoặc lợi dụng, dù trước khi về nhà chồng đã được Văn phòng kinh tế Đài Bắc tại Hà Nội và Saigon phát Sổ tay hướng dẫn về an toàn bản thân phụ nữ và các số điện thoại cứu giúp khẩn cấp bằng tiếng Việt. Nhiều cô đã không thể tự bảo vệ khi bị ngược đãi, mất quyền phân chia tài sản và nuôi con khi ly hôn.

Theo ước tính của Giáo sư Chyong-fang Ko thuộc Viện nghiên cứu Trung Ương Đài Loan, cộng đồng cô dâu Việt chiếm tỷ lệ đến 35% trong số 338,000 ngoại quốc kết hôn với công dân Đài Loan và di dân về; hiện nay con số cô dâu Việt Nam chính thức ở Đài Loan đã lên tới khoảng 118,300 cô, mà đa số là phụ nữ miền Nam Việt Nam. Môi giới hôn nhân cho đàn ông Đài Loan lấy vợ Việt Nam đang phát triển rầm rộ, những công ty quảng cáo các cô gái Việt Nam như những món hàng, còn cạnh tranh giá cả, bớt giá và cho trả góp. Mỗi tối đều có chương trình trên truyền hình quảng cáo lấy vợ Việt Nam, còn bảo đảm là trinh tiết, nếu vợ bỏ trốn thì sẽ được đền lại tiền, vân vân. Một người môi giới ở Đài Loan có thể thu từ mỗi vụ làm ăn từ 2000 đến 2500 đô-la dễ dàng, trong tổng số chi phí từ 7000 đến 8000 đô-la cho một người muốn lấy vợ Việt Nam.

Những đám cưới vội vàng này cùng với các hiện tượng nảy sinh (bạo hành gia đình, nạn môi giới kết hôn bất hợp pháp, buôn bán phụ nữ, quyền nhập quốc tịch và nuôi con của cô dâu Việt sau ly hôn, vấn đề khai sinh, học hành của trẻ em, kết quả hôn nhân Đài-Việt đang trở thành vấn đề xã hội buộc chính quyền Đài Loan quan tâm giải quyết, nhất là qua sự chống đối của cộng đồng người Việt tại hải ngoại. Để giảm số cô dâu Việt Nam bất hạnh, bảo vệ quyền lợi và giúp họ sống bình đẳng như phụ nữ bản xứ, Chính phủ Đài Loan đã đầu tư khoảng 300 triệu mỹ kim cho các hoạt động trợ giúp, như dạy "làm dâu", dạy nghề và tiếng, mở chương trình phát thanh tiếng Việt cho cộng đồng các cô dâu Việt. Ở Đài Loan hiện có 3 tổ chức lớn có thể giúp đỡ, bênh vực các cô dâu nước ngoài là Sở Tư pháp, Sở Xã hội và Sở Dân chính, chưa kể nhiều tổ chức phi chính phủ hỗ trợ cho các cô dâu nước ngoài nói chung. Thế nhưng riêng với Cộng sản Việt Nam thì không có một văn phòng nào để giúp đỡ người nước mình, trong khi cộng đồng người Việt tại hải ngoại đã đóng góp để gây quỹ cho linh mục Nguyễn Văn Hùng mở một văn phòng duy nhất ở Đài Bắc để có chỗ cho những cô dâu chạy đến khi cần giúp đỡ. Các học giả Đài Loan cho rằng Đài Loan và Việt Nam cần phải khích lệ hôn nhân trên cơ sở tình yêu, hạn chế những cuộc hôn nhân có toan tính kinh tế và thông qua môi giới bất hợp pháp. Phía Đài Loan đề nghị Cộng sản Việt Nam nên hạn chế tỷ lệ phụ nữ Việt lấy chồng Đài Loan bất hạnh, cần sự cố gắng giải quyết từ cả hai và bảo vệ phụ nữ bằng pháp lý, bằng nhiều giải pháp thiết thực, Đặc biệt họ kêu gọi Cộng sản hãy hạn chế tình trạng phụ nữ Việt Nam lấy chồng Đài Loan vì nghèo đói về vật chất và tinh thần, ngăn chặn hoạt động của các trung tâm môi giới bất hợp pháp.

Trước thái độ kêu gọi của Đài Loan, các lãnh tụ Cộng sản Việt Nam có ý kiến như thế nào? Một cán bộ cao cấp của Cộng sản Hà Nội là Vũ Quốc Cường là Phó Vụ trưởng Vụ Hành chính Tư pháp thuộc Bộ Tư pháp cho rằng mặc dù Cộng sản Việt Nam đã cấm hành nghề môi giới hôn nhân, nhưng trên thực tế, hoạt động này rất khó kiểm soát. Môi giới lấy chồng ngoại là dịch vụ mang về lợi nhuận quá cao nên nhiều cơ sở môi giới hôn nhân đưa người về từng thôn, xã, phường, tìm đến từng người có nhu cầu và dụ dỗ họ bán mình để đổi lấy một số tiền nhỏ. Ở các tỉnh miền nam Việt Nam, có những đoàn xe chở chú rể Đài Loan rầm rập về tận làng xem mặt cô dâu, nhà nước khó mà biết. Cô dâu thì nghèo đói, không việc làm, hai ba ngày gặp mặt là gật đầu thành vợ người ta ngay. Môi giới hôn nhân đôi khi còn trá hình dưới chiêu bài xuất khẩu lao động, thông qua một số trung tâm đang hoạt động theo Luật Doanh nghiệp. Nhân vật này thú nhận rằng môi giới hôn nhân bất hợp pháp ở Việt Nam vẫn tồn tại và phát triển. Ông Cường còn nói đây là sự phối hợp lỏng lẻo của các cơ quan của ngành tư pháp, công an. Những người bị bắt thì cán bộ không biết phạt bao nhiêu, phạt như thế nào. Hội Liên hiệp phụ nữ các cấp lại chưa có biện pháp, thậm chí còn thờ ơ trong việc giúp đỡ những cô gái Việt. Cả nước chỉ có duy nhất 1 trung tâm hỗ trợ kết hôn với người nước ngoài, đặt trụ sở ở Saigon mà không phải ở các tỉnh có lượng phụ nữ lấy chồng Đài Loan đông nhất như Vĩnh Long, Tây Ninh, Đồng Tháp. Nhận định là như thế, nhưng ông Cường cũng thú nhận nhà nước vẫn chưa đưa ra được phương pháp giải quyết nào.
(Theo SBTN)

Page 1 of 1

Send this article to a friend.